karkonosze czechy zakwaterowanie karkonosze czeskie karkonosze narty karkonosze pogoda karkonosze informacje karkonosze snieg
  Home    Miasta i miejscowosći     Przyroda,geografia,historia     Zabytki kultury      Dla kierowców      Slownik     Uslugi     SOS        
   Zakwaterowanie     Pogoda,snieg     Narty     Sport, turystyka     Webkamery     Jak sebie źyjemy w górach     Mapa     Kontakt

 Karkonosze.cz - serwer informacyjny dla polskich turystów odwiedzających  Karkonosze, najwyźsze czeskie góry.
www.karkonosze.cz  

 

HISTORIA KARKONOSZY, ZABYTKI KULTURY W KARKONOSZACH

 
Historia Karkonoszy
Historia narciarstwa


Muzea
Wieźe widokowe
Koscioly
Historiczna architektura karkonoska

Umocnienia obronne w Karkonoszach
 

Grody i zamki,ruiny zamkowe w okolicach Karkonoszy
Liczne zabytkowe miasta i zespoły urbanistyczne, stare osadnictwo wiejskie, piękne parki i ogrody, setki zabytkowych obiektów architektonicznych, wśród nich kościoły, zamki i pałace, stare fortyfikacje i twierdze czynią ten region skarbnicą pamiątek historycznych.

 
 

Historia Karkonoszy
Termin Karkonosze pochodzi z języka czeskiego i prawdopodobnie  oznaczał miejsce porośnięte krzakami (kosodrzewiną). W starożytności, ziemie dzisiejszego państwa Czeskiego zamieszkiwały ludy celtyckie, których nazwa brzmiała- Bojowie. Od nich wzięła się łacińska nazwa Czech- Bohemia.
Od okresu Neolitu  Karkonosze zasiedlone były celtyckimi sczepami Wandal
uw.W ksiedze C.D.Coccejana (okolo r.200) napisano, źe źrodlo rzeki Albis (Labe) znajduje sie w Górach Wandalskich (Karkonosze).
 Najstarsze, wydeptane w Karkonoszach ślady pozostawili po sobie jeszcze ludzie pielgrzymujący do miejsc pradawnego, pogańskiego kultu, takich jak  okolice źródeł Łaby (Ogródek Ruźenki).
Masyw górski przecinały dwie drogi kupieckie

Pozniej były Karkonosze osiedlone   szczepami słowiańskimi i należały do Królestwa Czeskiego . Już w 1241 r. Benedyktyni stworzyli tu swoje probostwo. Odkrycie w XVI w.  rud i kamieni szlachetnych  rozpoczalo ere gornictwa i przyciągnęło wielu obcokrajowców. Na potrzeby górnictwa zaczęto wycinanie lasów. Równolegle do górnictwa rozwijały się huty szkła. Nawet dziś znane są na świecie huty szkła w Harachowie.  Górnictwo sprowadziło tu specjalistę – Krzysztofa z Gendorfa, który zapanował  nad   całymi Karkonoszami. W miascie Vrchlabí na miejscu starego grodu, postawiono w r. 1548 słynny zamek z czterema narożnymi wieżami.

W tym czasie powstała legenda o Krakonoszu.Pozdniej zaczęło rozwijać się pasterstwo, powstawały tzw. „boudy” (szałasy) ot slowa niemieckego „Baude“: Luční bouda, Martinova,Vosecká bouda,Labská bouda. Roku 1681 wybudowano kaplice św. Wawrzyńca na Śnieżce .W XVII. - XVIII. wieku dokonano zmian w linii granicznej ze Śląskiem.Legenda o  Krakonoszu (nazywanym  po niemiecku  Rübezahl)  powstala w XVI w. za sprawą górników, którzy  za niepowodzenia podczas pracy obwiniali   ducha gór. Krakonosz, pan i władca gór jest bardzo barwną postacią nadającą dodatkowego smaku wędrówkom po  Karkonoszach. Pojawia się on bardzo często w nazwach domów wypoczynkowych i lokali gastronomicznych, w sklepach pamiątkarskich, wreszcie jako obraz namalowany na wielu domach i sklepikach

Historia narciarstwa
Część zachodnią Karkonoszy objął swoją władzą hrabia Harrach. Ten przywiozl pierwsze narty z Norwegii dla swoich lesników. Później miejscowi rzemieślnicy sami nauczyli się robić narty . Sezonowe boudy  przekształciły się  w całoroczne domy mieszkalne i pozniej w pensjonaty.  Powstawały  pierwsze kluby  narciarskie w Jilemnici i Vysoké n.J.. Organizowano współzawodnictwo.Pierwsze zawody narciarskie odbyli sie w r.1903 w Szpindlerowym Mlynie. Tragicznymi okazały się zawody z 25.marca 1913 r.,  w których zginęli zawodnicy Hanč i Vrbata. Pamiątkowy grób znajduje się w pobliżu miejsca karkonoskiej tragedii na wierzcholku Karkonosza. 25 marzec stal sie dniem Horskej služby (GOPR).

Gospodarstwa związane z tzw. budami zanikały, transformując się na potrzeby turystyki.. Po powstaniu Czechosłowacji (po zakończeniu I Wojny Światowej),  strefa przygraniczna obstawiona była czechosłowackim wojskiem. Ze względu na zagrożenie  Niemczami hitlerowskimi, wzdłuż grzebieni górskich budowano umocnienia obronne które do poczatku II Wojny Światowej nie udalo sie dokonczyt.

W  1956 roku powstal Karkonoski Park Narodowy (Krnap).Od 1992 roku Karkonoski Park Narodowy jest częścią Bilateralnego Rezerwatu Biosfery Krkonose/Karkonosze (MaB) o powierzchni ponad 60 tys. ha. Celem Rezerwatu Biosfery jest ochrona ekosystemów naturalnych, półnaturalnych, a także różnorodności biologicznej i prowadzenie badań naukowych

Cale  Karkonosze wykorzystywane  są dla turystyki oraz sportu i są najbardziej popularnym i odwiedzanym miejscem przez turystów  w Czechach

 

Muzea

Muzeum szkla - Harrachov

Szklarskie muzeum - Harrachov fabryka

Muzeum „Památník zapadlých vlastenců“ - Paseky n.J

Muzeum narciarstwa – Vysoké

Muzeum Jilemnice,expozycja narciarstwa

Krkonošské muzeum - Vrchlabí

Muzeum Karkonoskiego parku narodowego (Krnap) - Vrchlabí zámek

Muzeum Veselý výlet - Temný důl

Muzeum gornictwa Obří důl – Pec p.Sněžkou

Muzeum oraz znajdowisko kamieni szlachetnych - Kozákov

Muzeum kamieni szlachetnych  - Nová Paka

Muzeum starej techniki – Háje,Rybnice

 

Wieźe widokowe

 

Štěpánka - Příchovice

Žalý – Benecko

Černá hora - Jánské lázně

Snieźka – polska strona

Kozákov

 

Koscioly

 

Koscioly katolickie znajduja sie w kazdej wsi, nie wszystki sa czynne.W niektorych miastach znajduja se nowszie koscioly ewangelickie.

Piekne koscioly barokowe sa w:

 Harrachov

Rokytnice

Jablonec n.Jiz.

Paseky n.Jiz.

Poniklá

Vrchlabí 

Jilemnice

 

Kosciol Hospitalu Kuks pobliź Dvůr Králové jest narodowym zabytkem kultury

http://www.hrady-zamky.cz/hospital-kuks/  

 

Historiczna architektura karkonoska
Historicznych drzwianych domów karkonoskich nie dochowalo sie duźo.

Mozliwo jich jescze naiscz w Vrchlabí przy rynku, Jilemnice – Zvědavá ulička,Kruh – faktorski dom, Nová Paka przy rynku,

Malá Skála - Boučkův statek

Dolánky u Turnova – Dlaskův statek

 

Umocnienia obronne w Karkonoszach
bylo zbudowane w latach 1935 - 1938 preciw Niemieckiej grozby

Muzeum-pevnost Stachelberg, Babí u Trutnova

 

Grody i zamki, ruiny zamkowe w okolicach Karkonoszy

 

mapa

Bezděz

Frýdlant

Frýdštejn

Horní Branná

Hrubá Skála

Hrubý Rohozec

Josefov

Kost

Kuks

Náchod

Nové Město n.M.

Opočno

Pecka

Ratibořice

Sychrov

Štěpanice

Trosky

Valdštejn

Vranov

Vrchlabí

 

 

Zámek Hrubá Skála (Gruba Skala)

Jest to gotycki gród z XIV wieku, położony 8 km od Turnowa. Gród przebudowano na renesansowy zamek, a po roku 1710 dokonano zmian w stylu barokowym, następnie (w r. 1859) nadano mu profil neogotycki. Przy zamku znajduje się romantyczno-gotycki kościół św. Józefa z r. 1812. Na kamiennym moście umieszczono barokowe rzeźby z XVIII wieku. Naprzeciw zamku jest skała (Prachovna) z punktem widokowym.

http://www.cesky-raj.cz/ceskyraj/hskala.htm

 

Trosky

Nad Rajem Czeskim dominują ruiny wieży z grodu Wartembergów z XIV w. Znajdują się one na dwóch skałach bazaltowych (niższa to Baba, wyższa Panna). Gród oblegano wielokrotnie. Ostatnie jego zdobycie przypada na rok 1648, kiedy to posłużył jako umocnienie szwedzkie. Z czasem stawał się coraz bardziej pusty, aż w końcu popadł w ruinę. Wartość tego obiektu zauważono dopiero w epoce romantyzmu.

http://www.zamky-hrady.cz/2/trosky-e.htm

 

Zamek Hospital Kuks

Jedyny w swym rodzaju kompleks barokowy wybudowal hrabia F.A. Špork w latach 1695-1724 wybudował łaźnie. Z najbardziej znaczących budowli, do naszych czasów zachował się szpital barokowy, z wcześniejszą apteką i kościołem Trójcy Najświętszej z kryptą rodu Špork. Po obu nawach kościoła na tarasach wystawnych umieszczono galerię alegorycznych rzeźb przedstawiających Cnotę i Rozpustę. Większość tych rzeźb wyszła spod dłuta Mateusza Brauna. Fakt ten sprawia, że Kuks należy do grona najciekawszych miejsc czeskiej sztuki barokowej.. Roboty budowlane rozpoczęły się w 1692 roku (G. B. Alliprandi). Najpierw zbudowany został budynek łaźni przy źródłach leczniczych, i w 1695 roku były łaźnie uruchomione. Na odwrotnym brzegu Łaby wybudowano szpital z kościołem Trójcy Najświętszej i kryptą. Autorem oprawy plastycznej przed kościołem jest M. B. Braun.

http://www.hrady-zamky.cz/hospital-kuks/

 

Hrad Pecka (Gród Pecka)

 Pierwotnie gród w stylu wczesnego gotyku, zbudowany na początku 14. wieku. W przeciągu 16. wieku gród został przebudowany na gród renesansowy, składający się z czterech dwa piętra wysokich skrzydeł zamykających kwadratowy dziedziniec. Budowla dokończona była na początku 17. wieku za czasów Kryštofa Haranta z Polžic a Bezdružic, wspaniałego pisarza, podróżnika i muzyka. Po śmierci Haranta gród należał do Albrechta z Valdštejna i zakonowi kartuzjańskiemu. W 1830 roku gród uległ pożarowi i z biegiem czasu zmienił się w ruinę. Pierwsze remonty rozpoczęły się w 20 latach 20. wieku, drugi etap remontów przebiegł w latach 60. Odnowiony i pokryty dachem został jedyny, pałac zachodni, w którego pomieszczeniach ustawiona jest expozycja. Pozostałe części zniszczonego grodu utrwalono i pozostawiono w stanie przypominającym ruinę grodu.

http://www.zamky-hrady.cz/2/pecka-e.htm/

http://www.obec-pecka.cz/page.php?p=031  

 

 

Zamek Horní Branná

Zamek założył Zdeněk z Valdštejna a budowlę dokończyła w 1582 roku Maria z Martinic. W 1606 roku byl ten oto majątek rodu Valdštejnów sprzedany Wacławowi Zárubowi z Hustířan. Za czasów jego działalności, ukrywał się tutaj przed odejściem do wygnania w 1628 roku nawet Jan Amos Komenski. Zamek był w trakcie wojny trzydziestoletniej wypalony i spustoszony. Wygląd dzisiejszy zyskał po remoncie w 1868 roku, kiedy hrabia Jan z Harrachu kazał zdjąć stary tynk i restauratorom udało się uchronić resztki pierwotnej dekoracji. Od 1989 roku należy zamek do majątku gminy Horní Branná. 

 

Josefov (Józefów)

Jako gród obronny (i część Jaromierza) został założony przez Józefa II. Umocnienia są późno barokowe i pochodzą z lat 1780-1789. Nazwa powstałą w r. 1793. Wewnątrz obwarowań znajduje się klasyczna część miejska, którą budowano etapami do roku 1816. Udostępniona do zwiedzania jest część podziemnych korytarzy. Twierdza nie miała okazji sprawdzić się w walkach, dlatego po roku 1887 dla grodu cele obronne przestały być ważne. Natomiast często wykorzystywano Józefów jako więzienie.

 

Hrad Kost

Gród (z XIV w.) znajduje się w odległości 4 km od Sobótki. W latach 50-tych XX wieku przeprowadzono rozległą rekonstrukcję konstrukcji pałacu w miejscu, gdzie znajduje się ekspozycja późno gotyckiej i renesansowej sztuki, pochodzącej ze zbiorów Galerii Narodowej. Udostępniona jest również renesansowa kuchnia z hidtorycznym wyposażeniem i naczyniami. Gród Kość jest jednym z najlepiej zachowanych czeskich zamków. Obecnie właścicielem zamku jest G. Kinský Borgo. Natomiast pierwszy właściciel był wzmiankowany już w r. 1349, kiedy to powstał centralny punkt grodu. Zamek rozbudowywano za panowania Schelmbergów (Šelmberk) w XV w., a także za Biebersteinów (Bibrštejn) Po zakończeniu Wojny Trzydziestoletniej zamku używano wyłącznie do celów gospodarczych. Polecane jest zwiedzanie: wnętrza zamku z wystawą skompletowaną z majątku rodziny Kinskich (Kinský), renesansowej kuchni w pałacu Biebersteinów, ekspozycji historycznej broni z Muzeum Techniki Wojskowej w Pradze

www.zamky-hrady.cz/2/kost.htm

 

Zámek Náchod

W miejscu dzisiejszego zamku Hron z Náchodu wybudował około r. 1270 wcześnie gotycki gród, z zachowaną do dziś okrągłą wieżą. Na przełomie XVI i XVII wieku, za panowania rodu Smirzyckich, wykonano szeroko zakrojone przebudowy w stylu renesansowym i wcześnie barokowym. Po zakończeniu Wojny Trzydziestoletniej zamek wszedł do dóbr Ottawia Piccolomini. Również on wykonuje kolejne przeróbki, nadające budowli charakter niezdobytej twierdzy. Warto zaznaczyć, że w tym czasie kompleks spełniał wszystkie wymagania nowoczesnych budynków. Był to obiekt wysoce komfortowy. Historyczne wnętrza stylowo wskazują głównie na okres Ottawia Piccolomini. Zamek prezentuje bogactwo tapicerki, zbiór martwych natur o tematyce kwiatowej, lochy ze studnią, wieża, taras widokowy, ogród

http://www.hrady-zamky.cz/zamek-nachod/

 

Zámek Nové Město nad Metují (Nowe Miasto nad Metują)


 
Twierdza pochodząca z XVI w. w latach późniejszych została przebudowana na renesansowy zamek, po Wojnie Trzydziestoletniej nastąpiły kolejne przebudowy. W roku 1908 zamek kupił przemysłowiec J. Bartoň z Dobenina, który odnowienie budowli zlecił D. Jurkovičowi – tak powstał nowocześnie wyposażony pałac reprezentacyjny Ekspozycja: historyczne wnętrza zamku, odnowionego po roku 1908 zgodnie z projektem D. Jurkoviča. W renowacji wzięli udział wybitni czescy artyści rzemieślnicy. Zamek posiada rozległe ogrody i ogromną wieżę. Na terenie zamku znajduje się galeria akwareli autorstwa Vojtěcha Sedláčka

 http://www.hrady-zamky.cz/zamek-novemestonm/

 

Zámek Ratibořice

Po raz pierwszy wzmiankowane w końcu XIV wieku, kiedy to w miejscach zwanych „na starych Raciborzycach”, powstawała twierdza „Vaňka ze Žampachu”. W następnym wieku twierdza stała się własnością majątku Ryzemburgów. Sto lat później rodzina Smirzyckich przyłączyła twierdzę do dóbr nachodzkich. Takie miejsca jak „Zámek”, „Staré Bělidlo” i „Ludrův mlýn”, znane są głównie dzięki powieści Babička pisarki Boženy Niemcowej. Duży wpływ na to miała postawa księżniczki K.V. Zaháňskiej. Z czasem twierdza przeobrażona została na letni pałacyk. Zaháňska przebudowała zamek (łącznie ze skrzydłem dla służących) w latach 1825-1826 na styl empirowy.
Zamek – historyczne wnętrza dają obraz XIX w. i początku wieku XX. Warte obejrzenia są: „areál Babiččina údolí - Staré Bělidlo”, „Ludrův mlýn”, „mandl. park”.

 

Zámek Opočno

Zamek renesansowy nad doliną Złotego potoka budował czeski ród szlachecki Trčków z Lípy Początkowo znajdował się tu gród Sławnikowców, później zamek Przemyślidów. Reprezentacyjny zamek renesansowy rodu Tryczków z Lipy (Trčky z Lípy) został wybudowany w latach 1560-1569. Po roku 1634 wszedł do majątku rodu Colloredo – w tym okresie zamek przebudowano (prawdopodobnie uczestniczył w tym architekt G.B. Alliprandi). W zamku umieszczona jest galeria rodowa rodziny Colloredo-Mansfeld – są tu znakomite obrazy mistrzów włoskich i holenderskich. W zamku znajduje się również kolekcja broni i zdobnictwa od końca XV do XIX wieku, zbiór egzotycznych przedmiotów pochodzenia orientalnego i afrykańskiego. Oprócz barokowego, wyposażenie pochodzi z XIX wieku.. Wspaniałość koncepcji i wielki majątek rodu były punktem wyjściowym do budowy rozległego areału, rozwijanego wokół głównej części zamku z trzema piętrami arkad otwartych do kwadratowego dziedzińca. Wydarzenia wojny trzydziestoletniej i jednocześnie pojawianie się nowych form społecznych i stylów architektury, miały wpływ na wygląd i na to na czyją własność przejdzie areał. Wnętrze zmieniane było w duchu europejskiej atmosfery arystokratycznej. Dolina wykorzystywana najpierw do celów gospodarki, zamieniona została na park przyrody i krainy z romantycznymi budynkami. Pomimo dużych zmian, którymi przeszedł, utrzymał sobie zamek do dziś ogromną historyczną i artystyczną wartość, ale także wielki czar i urok.

http://www.zamky-hrady.cz/1/opocno-e.htm

 

 

Zamek Vrchlabí

Górnictwo sprowadziło tu specjalistę – Krzysztofa z Gendorfa, którego popierali Habsburgowie. Dzięki temu zapanował on nad terenem całych Karkonosz. W m. Vrchlabí na miejscu starego grodu, postawiono w r. 1548 słynny zamek z czterema narożnymi wieżami.Dzisiaj jest w zamku  muzeum i sprawa Karkonoskiego parku narodowego (Krnap)

  

 

Zámek Hrubý Rohozec
 

http://www.hrady-zamky.cz/zamek-hruby-rohozec/

http://www.zamky-hrady.cz/1/hruby_rohozec.htm

 

Zámek Sychrov

www.zamek-sychrov.cz

http://www.zamky-hrady.cz/1/sychrov.htm

 

Zámek Frýdlant v Čechách

http://www.zamky-hrady.cz/1/frydlant.htm

Hrad Bezděz

http://www.zamky-hrady.cz/2/bezdez-e.htm

 

Zřícenina (ruina) hradu Frýdštejn

 

Zřícenina hradu Štěpanice (ruina grodu Štěpanice)

 

Hrad Vranov – Pantheon

Hrad Valdštejn

http://www.zamky-hrady.cz/2/valdstejn-e.htm

Zámek Humprecht,Sobotka

 

Linki

 

HOME

© 2007 Krkonose-online.com